1. Rady Osiedla

Po wyborach samorządowych w czerwcu 1994 roku nowa ustawa o samorządzie terytorialnym stworzyła możliwość powoływania jednostek pomocniczych gminy. Umożliwiła przekazywanie im zadań własnych i majątku gminy znajdującego się w zasięgu ich działania.

Rada Miejska w Białymstoku podjęła uchwałę o utworzeniu Rad Osiedli i przyznaniu im zwiększonych kompetencji. Wykaz spraw, które przed rozstrzygnięciem przez gminę muszą uzyskać pozytywna opinię rad osiedli objął kwestie dotyczące lokalizacji inwestycji oraz planów zagospodarowania przestrzennego. Rady osiedlowe mogły odtąd same decydować, które z inwestycji dofinansowanych z budżetu gminy i realizowanych z udziałem mieszkańców mają być przeprowadzone w pierwszej kolejności. Rozstrzygały też o wysokości środków przeznaczanych na poszczególne zadania. W ich gestii znalazły się sprawy dotyczące rozwiązywania problemów związanych z opieka i pomocą społeczną, wypoczynkiem dzieci i młodzieży w mieście, podejmowanie decyzji o ich dofinansowaniu.

Powołanie nowych rad samorządowych, obok dotychczas funkcjonujących rad spółdzielczych, dało szansę na utworzenie reprezentacji mieszkańców także osiedli innych, niż spółdzielcze (domków jednorodzinnych, zasobów komunalnych)

Rozpoczynając działalność przyjęliśmy następujący plan:

• Zaproszenie nowych przewodniczących rad do współpracy z nami
• Opracowanie oferty szkoleniowej
• Nawiązanie kontaktu z Urzędem Miasta w Białymstoku i Komisją Rady Miejskiej ds. organizacji i Współpracy z Samorządami (przedstawienie oferty)
• Pozyskanie funduszy na organizację szkoleń
• Wizyty w radach, zapoznanie się z warunkami funkcjonowania, specyfika osiedli, poznanie zespołów rad
• Konsultacje dla całych zespołów rad zgodnie z zapotrzebowaniem (na wybrany przez rade temat)
• Pomoc w przygotowaniu i udział w wydarzeniach organizowanych przez rady w osiedlach, promocja działalności rad w mediach
• Organizacja imprez specjalnych dla przedstawicieli rad całego miasta (spotkanie opłatkowe, bal samorządowca)

W odpowiedzi na potrzeby szkoleniowe rad osiedli opracowany został roczny cykl warsztatów. Naszym zamierzeniem było przygotowanie rad do efektywnej realizacji zadań samorządu osiedlowego. Zakładaliśmy, że udział w warsztatach służyć będzie doskonaleniu wiedzy i umiejętności uczestników i pozwoli im być skutecznym w działaniu samorządowym.

Najważniejszymi tematami są:

• Wiedza o demokracji i instytucjach państwa demokratycznego
• Kierowanie zespołem, praca z grupą
• Planowanie pracy
• Promocja działań
• Tworzenie lobby
• Pozyskiwanie funduszy
• Umiejętność komunikowania się

Członkowie rad osiedli stanowią już dziś sami dla siebie siłę inspirującą i „napędzającą” do podejmowania działań. Nie mówimy tu o konkurencji, a raczej o wzajemnym wspieraniu, budowaniu samowystarczalnego zaplecza pomocowego. Powstała na tyle silna grupa, iż zaczęliśmy razem poszukiwać pomysłów na wykorzystanie jej możliwości i umiejętności na szerszej płaszczyźnie. Tak zrodziła się inicjatywa utworzenia Stowarzyszenia Samorządu Mieszkańców, które ma na celu podnoszenie poziomu wiedzy i umiejętności praktycznych niezbędnych do pełnienia funkcji w samorządach, oraz tworzenie płaszczyzny współpracy i wymiany doświadczeń pomiędzy radami.

2. Sołectwa

W bieżącym roku rozpoczęliśmy nowy projekt, skierowany do wiejskich jednostek pomocniczych gminy, czyli sołectw. Priorytetowo potraktowaliśmy sytuacje kobiet sołtysów (w gminach województwa podlaskiego jest od 10% do 20% kobiet pełniących te funkcję).

Kobieta – sołtys w obiegowej opinii postrzegana jest jako sołtys drugiej kategorii. W większości przypadków kobieta została wybrana tam, gdzie nie było chętnych na to stanowisko mężczyzn. Naszym zdaniem kobiety wiejskie, mniej zaangażowane w pracę w rolnictwie, a bardziej w życie społeczne wsi, są w stanie organizować i aktywizować mieszkańców do rozwiązywania problemów lokalnych.

Celem projektu jest:

• Aktywizacja kobiet wiejskich
• Wzmocnienie roli kobiety - sołtysa w lokalnej społeczności
• Organizacja grup obywatelskich i samopomocowych na wsi
• Upowszechnienie idei wolontariatu na rzecz opieki i wspierania niepełnosprawnych, osób starszych, dzieci
• Wzmocnienie roli sołectwa w zadaniach gminnych

Projekt pomoże kobietom - sołtysom lepiej pełnić swoją funkcję, a społeczności wiejskiej pokaże możliwości rozwiązywania problemów lokalnych, zwiększy zaangażowanie małych, wiejskich społeczności w rozwój gminy i powiatu, a także przyczyni się do tworzenia partnerstwa z innymi sektorami, zwiększy udział wolontariuszy w działaniach na rzecz społeczności wiejskich, umocni partycypację społeczna na szczeblu lokalnym.